ဘုန်းမောင်
ဒီဇင်ဘာ ၁၆ ၊ ၂၀၂၃။
မြန်မာနိုင်ငံရှမ်းပြည်နယ်ရဲ့ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ – SAZ ဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင်ပဲလက်နက် ကိုင်ပဋိပက္ခတွေနဲ့ ကင်းဝေးခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ ဓနုဒေသက ပြည်သူတွေကလည်း
စစ်အာဏာရှင်တွေကိုတော်လှန်ဖို့ တစ်စခန်းထလာခဲ့ကြပါတယ်။ ဓနုဒေသပြည်သူတွေရဲ့တော်လှန်ရေးက ရှမ်းပြည်အတွင်းသာမက မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအထိပါအကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဓနုဒေသအတွက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးလုပ်ငန်းတွေက အရေးပါပေမယ့် နွေဦးတော်လှန်ရေးကာလမှာတော့စစ်ကောင်စီကိုဆန့်ကျင်ဖို့ ပြည်သူတွေနဲ့အတူ လက်တွဲခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုပေါင်းစုံနေ ထိုင်ပြီး ပြည်နယ် ၇ ခု တိုင်းဒေသကြီး ၇ နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။တိုင်းရင်းသားပြည်နယ် ၇ မှာလည်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၅ ခုနဲ့ ဗမာအများစုနေထိုင်တဲ့စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးမှာ ၁ ခုရှိပါတယ်။ မြန်မာ နိုင်ငံရဲ့ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဆိုတာက သက်ဆိုင်ရာလူမျိုးစုလူဦးရေရဲ့ အဆင့်အတန်းကို အသိ အမှတ်ပြုဖို့အတွက် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးတချို့အတွက် ဖန်တီးပေးထားတဲ့နယ်မြေဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ထဲမှာလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ အကျယ်အဝန်းအားဖြင့်အကြီးမားဆုံးဖြစ်တဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်မှာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၅ ခု ရှိပါတယ်။ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသကရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းမှာတည်ရှိပြီး ဓနုလူမျိုးစုနေထိုင်ရာ ဇာတိမြေလည်းဖြစ်ပါတယ်။
ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွေအနက် ဓနုဒေသက နောက်ဆုံးလက်နက်စွဲကိုင်ခဲ့တဲ့ ဒေသတစ်ခုပါပဲ။ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ ၆ ခုအနက် ၅ ခုမှာ ကိုယ်ပိုင်တပ်အသီးသီးရှိထားပြီးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ ၆ ခု နဲ့ သက်ဆိုင်ရာဒေသရဲ့လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေကို အောက်ကဇယားမှာလေ့လာနိုင်ပါတယ်။ (တပ်အင်အားကခန့်မှန်းချက်သာဖြစ်ပါတယ်။ ဖော်ပြထားတဲ့အရေ အတွက်ထက် ပိုများနိုင်ပါတယ်)
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသနှင့် ယင်းတို့၏တပ်မတော်များ
ဓနုတွေအတွက် လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး စစ်ကောင်စီကိုတော်လှန်ဖို့ ဘာကြောင့်အရေးကြီးနေသလဲဆိုတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အကြောင်းရင်းတွေရှိပါတယ်။
ပထမတစ်ချက်က မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းမှာရှိတဲ့ တခြားလူငယ်တွေလိုပဲ ဓနုလူငယ်တွေလည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်ဖေဖော်ဝါ ရီအာဏာသိမ်းမှုမှာ နည်းမျိုးစုံနဲ့ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ စစ်တပ်က ဆန္ဒပြပွဲတွေကိုအကြမ်းဖက်ဖြိုခွဲခဲ့ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်း တဲ့ဆန္ဒပြပွဲတွေက စစ်အာဏာရှင်တွေကိုဖြုတ်ချဖို့မလုံလောက်နိုင်ဘူးဆိုတာသိတဲ့အတွက် ဓနုလူငယ်တွေက လည်း တခြားမျိုးဆက်သစ်လူငယ်တွေလိုပဲကိုယ်တိုင်လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး လူထုလှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ပါဝင်လာခဲ့ပါ တယ်။ နောက်ဆုံးမှာ တော့ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမှာ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF)ကို ဖွဲ့စည်း လိုက်ပါတော့တယ်။
ပြည်တွင်းသတင်းရင်းမြစ်တွေရဲ့အဆိုအရ ဓနုကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသမှာစစ်ကောင်စီကိုတွန်းလှန်နေကြတဲ့ PDF အဖွဲ့ပေါင်း ၈ ဖွဲ့ထက်မနည်းရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေတဲ့ ကရင်နီ(ကယား) ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဓနုဒေသကတပ်ဖွဲ့တွေအတူချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ဓနုလူမျိုးတွေလည်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းဖြစ်ပေါ်လာတဲ့အကြပ်အတည်းတွေနဲ့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ရတဲ့ဒုက္ခတွေကို ကြီးကြီးမားမားခံစားနေရပါတယ်။ဓနုအသိုင်းအဝိုင်းအနေနဲ့ ကာလရှည်ကြာ ငြိမ်းချမ်းရေးအရသာကို ခံစားခဲ့ရပါတယ်။လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခဒဏ်ကို အရင်တုန်းကမခံစားခဲ့ရပေမယ့် လူမျိုး ရေးအရတင်းမာမှုနဲ့မူးယစ်ဆေးဝါးဒဏ်ကိုတော့ အဓိကခံစားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့တခြားတိုင်းရင်းသားဒေသတွေနဲ့ ဓနုဒေသအကြား ကွဲပြားမှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။
အရင်ကတည်းက ကိုယ်ပိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်ရင်းတပ်ဖွဲ့မရှိခဲ့တဲ့ ဓနုတွေဟာ နိုင်ငံရေးဘက်မှာလည်းအသံထွက် နည်းခဲ့ပါတယ်။ အမျိုးသားအဆင့်နိုင်ငံရေးမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေကြသူတွေကလည်းငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ် ၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ၊ ဖက်ဒရယ်အုပ်ချုပ်ရေး စတဲ့ဆွေးနွေးမှုတွေမှာလည်းစိတ်ဝင်စားမှုနည်းပါးပါတယ်။
မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ လက်နက်က အရေးပါတဲ့အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေပါတယ်။ကိုယ်ပိုင်လက်နက်ကိုင်တပ်ရင်း တပ်ဖွဲ့မရှိခဲ့တဲ့ ဓနုတွေအနေနဲ့ မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ ထက်ထက်သန်သန်စိတ်ပါဝင်စားမှုမရှိတာက ဒီအချက်ကြောင့် လည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင်စစ်တပ်ရှိလာချိန်မှာတော့တစ်မျိုးတစ်မည် ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုက ဓနုတွေရဲ့သမိုင်းကြောင်းကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေခဲ့တာကတော့ထင်ရှားပါတယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ ဓနုတွေက နိုင်ငံရေးအပေါ်စိတ်ဝင်စားမှုမြင့်တက်လာခဲ့ပြီးနေ့စဥ်အိပ်ရာဝင်ပုံပြင်အစား နိုင်ငံရေးအကြောင်းတွေ ပြောလာခဲ့ပါတယ်။ အဓိကအချက်ကတော့အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေးအတွက် အခြားအဖွဲ့တွေနဲ့ပေါင်းပြီးစစ်ကောင်စီကိုဖြုတ်ချဖို့နဲ့ ဓနုလူမျိုးတွေရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ပါ။
ဓနုဒေသအတွင်းမှာရှိတဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကို ဖယ်ရှားနိုင်ဖို့အတွက် စစ်ကောင်စီကပြည်သူ့စစ်တွေဖွဲ့ စည်းခဲ့ပါတယ်။ ရွာအများအပြားမှာလည်း ဖမ်းဆီးမှုတွေဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့အတွက် မတည်ငြိမ်မှုတွေ ပိုပြီး ကြီးထွားလာခဲ့ပါတယ်။ ဓနုဒေသမှာရှိတဲ့တော်လှန် ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကို စစ်ကောင်စီက ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဆက်ပြီး တုံ့ပြန်နေမယ့်ပုံပေါ်ပါတယ်။ ဓနုလူမျိုးတွေအနေနဲ့ လက်နက်တပ်ဆင်ပြီး အစဥ်အလာသမိုင်းကြောင်းကို ချိုးဖျက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုချိုးဖျက လိုက်တဲ့အတွက် ပြန်ပြီးသက်ရောက်လာမယ့်အကျိုးဆက်ကလည်း ကြီးမားလာဖို့ရှိပါတယ်။ဒါပေမယ့် ရက်စက် ယုတ်မာတဲ့ မြန်မာစစ် အာဏာရှင်တွေကိုဖြုတ်ချပြီးဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ဆို လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးမှတစ်ပါးအခြားအရာမရှိတော့ပါ။
